Collega Jesse Luk spreekt in Pakhuis de Zwijger over fraude voorspellen

fraude voorspellen

NRC x Pakhuis De Zwijger x Totta data lab

Op donderdag 12 april was onze collega Jesse Luk gastspreker tijdens het programma ‘De Formule’ in Pakhuis de Zwijger te Amsterdam. Dit programma was ontwikkeld in samenwerking met het NRC Handelsblad. De NRC heeft onlangs een gelijknamige online productie gepresenteerd, waarin Jesse in twee artikelen aan het woord kwam. Deze online productie bestaat uit vijftien artikelen verdeeld over 4 thema’s: vervoer, media, shoppen en fraude. Achter al deze thema’s schuilen algoritmes, en deze stonden ook centraal in het programma in Pakhuis de Zwijger. Samen met Marc Hijink, Melanie Peters en Martijn Smidt, lichtte Jesse toe hoe algoritmes in zijn werk gaan en hoe deze ons dagelijks leven beïnvloeden.

 

Bijstandsfraude: hoe bewijs je dit?

We houden ons bezig met data science, waaronder ook het voorspellen van fraude valt. ‘Er wordt veel fraude gepleegd binnen gemeenteland, met name als je kijkt naar bijstandsuitkeringen’, aldus Jesse tijdens het programma. ‘Om het recht op een uitkering te kunnen vaststellen, verzamel je data. Denk hierbij aan iemands vermogen, loon en leefsituatie. We kijken met een algoritme naar overeenkomstige patronen tussen mensen die in het verleden fraude hebben gepleegd. Met deze patronen – waar de algoritmes van leren – kunnen we het heden en de toekomst voorspellen’.

Ook maken we alleen gebruik van gegevens zolang de wetgeving dit toelaat. ‘Je mag volgens de wet alleen gegevens gebruiken die je oorspronkelijk hebt verzameld voor een doel, en dit doen we ook. We mogen dus wel de gegevens verzamelen betreffende iemands loon, maar niet achterhalen wat iemand op Facebook heeft geplaatst’.

 

Effectief fraude voorspellen

Na de data-analyse krijgen gemeentes een kans op fraude van ons mee. ‘Aan de hand van die kans worden verplichte rechtmatigheidsonderzoeken uitgevoerd door de sociale recherche van de gemeente. Volgens de wet móét er bij het nemen van een beslissing een menselijke handeling bij komen kijken als er mogelijk een rechtsgevolg aan de gegevensverwerking verbonden zit’.

Er worden al behoorlijk veel fraude onderzoeken uitgevoerd door de gemeente. ‘Wij beogen om deze onderzoeken effectiever uit te voeren met onze algoritmes. Wij kunnen met hetzelfde aantal onderzoeken, meer fraude opsporen. Gemeentes sporen zo’n 1 a 2 fraudegevallen op; wij sporen in hetzelfde onderzoek zo’n 4 a 5 fraudegevallen op. Een bijkomend voordeel is dat de gemeente minder mensen hoeft lastig te vallen die zich wel netjes aan de wetgeving houden’, aldus Jesse.

 

Neutrale algoritmes

Gedurende het programma kwamen er enkele vragen naar voren over de neutraliteit van onze algoritmes. Ook de Tweede Kamer is absoluut niet bescheiden als het gaat om dit ethische aspect. Aangezien onze algoritmes gevoed worden met data uit het verleden, zouden hier vooroordelen verwerkt in kunnen zijn. Denk hierbij aan het (onbewust) meer onderzoek doen naar bepaalde woonwijken of etnische groepen, zonder dat hier gegronde redenen voor zijn. Maar we kijken wel uit. ‘We trainen de algoritmes hierop. Het algoritme leert niet alleen van één type fraude. Het kijkt juist verder en ontwikkelt zich continu’. Jesse gaf wel aan dat hij de vele vraagstukken en reacties begrijpt. ‘Ik kan me heel goed voorstellen dat mensen hiervan schrikken. Het verzamelen van data kan enorm veel invloed hebben op iemands leven. Daarom is het heel belangrijk dat je binnen de wettelijke kaders werkt, en dit doen we ook. Als wij de wettelijke regels overtreden en hierdoor in de problemen komen, zijn we veel verder van huis’.

 

Nieuwsgierig geworden naar het volledige programma? Je kunt hier de opgenomen livestream terugkijken.

Posted on 18 april 2018

Share the Story

Back to Top