Een sfeerverslag: het Nationale Algoritme Debat 2018

Nationale Algoritme Debat

Op woensdag 21 november 2018 organiseerden Verdonck, Klooster & Associates (VKA) en Totta data lab het eerste Nationale Algoritme Debat. Wat was het een succes! Heb je het gemist, ben je nieuwsgierig of wil je het debat stiekem herbeleven? Lees dan snel verder.

 

Algoritmes zijn niet eng

‘Algoritmes zijn het nieuwe Internet. Kijk maar eens terug op de afgelopen 30 jaar. Realiseer je wat Internet allemaal heeft veranderd binnen onze maatschappij. Algoritmes gaan precies hetzelfde doen’. De toon van het debat is direct gezet in het openingswoord van André Hendriks, partner van VKA. De twee initiatiefnemers van het debat ‘moesten echt iets doen’ met algoritmes, licht hij toe. Het uiteindelijke doel: het mysterie rondom algoritmes laten verdwijnen.

 

A human + a machine = the best combination

Daarna is het woord aan Jesse Luk van Totta data lab. Hij laat in zijn presentatie duidelijk zien dat algoritmes geen ‘onbeheersbare monsters’ zijn. Aan de hand van allerlei filmpjes en animaties legt Jesse uit dat machines grote hoeveelheden data sneller en beter kunnen verwerken dan mensen. Maar hij benadrukt ook dat algoritmes niet álles kunnen. Hij sluit zijn presentatie af met een passend en krachtig citaat van professioneel schaker Kasparov, die al in 1997 een schaaktoernooi verloor van een algoritme: ‘A human + a machine is the best combination’.

Met deze quote lijken de sprekers het eens te zijn, al ja-knikkend op de eerste rij stoelen. Niet veel later worden zij door debatleider André het podium opgeroepen. Kees Verhoeven (D66), Frans Feldberg (VU), Tijmen Blankevoort (Qualcomm), Jeroen van den Hoven (TU Delft), Marc Hijink (NRC) en Nicky Hekster (IBM Watson) hebben de eer gekregen om de maatschappelijke discussie over algoritmes voort te zetten.

 

Stelling #1: ‘Nederland moet vol inzetten op de kansen die algoritmes bieden’.

De sprekers zijn het hier unaniem mee eens. Er volgt direct kritiek: Nederland loopt achter. Landen zoals Duitsland, Frankrijk en China investeren miljarden in Artificial Intelligence; presidenten zoals Merkel en Macron staan stevig achter hun nationale AI-beleid. Dit rijst gelijk de vraag waarom Nederland dit nog niet doet. Bovendien is wachten op Europa geen optie, aangezien nationale belangen in deze tijd meer prioriteit hebben dan Europese belangen.

Betekent ‘vol inzetten’ dan enkel en alleen veel geld investeren? Nee, vinden de sprekers. Nederland moet ‘slim handelen’. Ons land moet zich focussen op sectoren waar we al eeuwen in uitblinken, zoals de voedselindustrie en de bouw. Verder wordt betoogd dat de inzet van Artificial Intelligence en algoritmes vooral ten goede moet komen aan maatschappelijk relevante doelen, zoals energietransitie, de financiële sector en voedselschaarste.

Maar de daadwerkelijke sleutelfactor tot een succesvolle implementatie van Artificial Intelligence en algoritmes, is kennis. Bedrijven strijden onderling om het schaarse data science talent in Nederland. Maar wat als bedrijven dit talent met elkaar zouden delen? Hierbij gaat het niet alleen om mensen, maar ook om materiaal. Bij Artificial Intelligence staan tenslotte grote hoeveelheden data en een nóg grotere verwerkingscapaciteit, centraal. Daarnaast beargumenteert men dat kennisontwikkeling rondom Artificial Intelligence zich niet mag beperken tot academisch niveau. Wel benadrukken de sprekers dat het niet ligt aan eventuele desinteresse vanuit studenten. Integendeel. De sprekers denken dat er onvoldoende gekwalificeerde docenten zijn om de interesse in Artificial Intelligence tegemoet te komen. Wellicht een kwestie van geld, wordt er gezegd.

 

Stelling #2: ‘De overheid moet het gebruik van algoritmes reguleren’.

Niet alleen in de maatschappij, maar ook in de Tweede Kamer lijkt een discussie te heersen over de transparantie van algoritmes. De sprekers gaan hier gelijk tegenin. Zo wordt uitgelegd dat het ene algoritme het andere niet is. De maatschappelijke onrust wordt met name veroorzaakt door algoritmes die nadelige keuzes kunnen maken voor de burgers. Wat de mensen niet weten, is dat  lang niet alle algoritmes dit doen. Verder geven de sprekers aan dat veel algoritmes al onder toezicht staan, bijvoorbeeld in de financiële sector.

Over eventuele overheidsregulering hebben ze ook het een en ander te zeggen. Regulering kan de zaken behoorlijk ingewikkeld maken. Als je een ongereguleerd algoritme loslaat in een gereguleerde omgeving, bijvoorbeeld in het verkeer, kan dit extreem veel tijd en moeite kosten. Daarnaast is eventuele regulering van algoritmes zinloos als de kwaliteit van de data buiten beschouwing wordt gelaten.

Meer sturing op overheidsregulering wordt dus aangeraden. De overheid zelf als regulerende instantie, vinden de sprekers een minder goed plan. Hoe het dan wel moet, zien ze helemaal voor zich. Ze hebben het al over ‘a-nummers’ voor algoritmes, als aanvulling op ‘e-nummers’ voor voedingsmiddelen. Ze denken nóg een stap verder: over een paar jaar hopen ze dat je algoritmes ‘een AIPK’tje kunt geven’.

 

Stelling #3: ‘Het transparant maken van algoritmes zal een rem zetten op innovatie’.

Een drogreden, volgens de sprekers. Het niet transparant maken van algoritmes is volgens hen geen bewijs voor innovatie, maar een poging om de eigen monopolie en marktpositie te behouden. Niet het algoritme bepaalt de uiteindelijke innovatiekracht van een organisatie, maar de data. Transparantie van algoritmes zou niet zo ingewikkeld moeten zijn. Het gaat om de openheid van de data die wordt gebruikt, aangezien data verantwoordelijk zijn voor de innovatiekracht van een bedrijf.

 

Stelling #4: ‘Een mens + een machine is de beste combinatie’.

Jesse was hier al enthousiast over tijdens zijn presentatie; de sprekers sluiten hier unaniem bij aan. Zowel de mens als de machine hebben sterke eigenschappen, maar uiteindelijk is de mens verantwoordelijk voor de beslissingen. Een mens kan de context veel beter interpreteren dan een machine (ooit) zou kunnen. ‘Liever een subjectieve rechter dan een objectieve machine’, klinkt al snel door de zaal.

 

Een inspirerend debat

Na ongeveer anderhalf uur is het debat tot een einde gekomen. Of het een geslaagd debat was? Absoluut! André hoefde nauwelijks te prikkelen of in te grijpen. Ondanks de voortdurende discussie gaven de sprekers elkaar de ruimte en vulden ze elkaar voortdurend aan. Ze hadden duidelijk passie voor het vak en waren continu enthousiast. Verhoeven vroeg zich al af waarom dit debat niet eerder is georganiseerd. Ook tijdens de borrel werd duidelijk dat men nog lang niet is uitgepraat over algoritmes. Het debat heeft geïnspireerd, verfrissende inzichten gecreëerd en tot nadenken aangezet. Dit willen we graag weer zien tijdens de tweede editie van het Nationale Algoritme Debat. Tot dan!

 

Bekijk hier de officiële aftermovie van het Nationale Algoritme Debat:

Aftermovie Nationale Algoritme Debat

Posted on 30 november 2018

Share the Story

Back to Top